Werken in loondienst in Spanje: contracten, proeftijd en het minimumloon

Wie in loondienst gaat werken in Spanje, krijgt vrijwel altijd te maken met het contrato indefinido, het contract voor onbepaalde tijd, dat sinds de arbeidsmarkthervorming van 2021 de wettelijke norm is geworden in plaats van de uitzondering. Een tijdelijk contract (contrato temporal) mag sindsdien alleen nog worden gebruikt in een beperkt aantal specifieke situaties, zoals een aantoonbare piek in productie of de vervanging van een afwezige werknemer, en niet langer als algemene manier om onzekerheid bij de werkgever te beperken. Een werkgever die een tijdelijk contract afsluit zonder zo'n specifieke, aantoonbare reden, loopt het risico dat de arbeidsrelatie achteraf als indefinido wordt aangemerkt, met alle gevolgen voor ontslagbescherming van dien.

Voordat het contract definitief wordt, geldt vaak een proeftijd, maar die kent wel een wettelijk maximum: zonder afwijkende cao-afspraak mag de proeftijd niet langer duren dan 6 maanden maximaal voor gediplomeerde technici (bij ontbreken van cao-afspraak), en voor werknemers zonder zo'n diploma niet langer dan 2 maanden maximaal voor overige werknemers (bij ontbreken van cao-afspraak). In kleinere bedrijven, met minder dan 25 werknemers, geldt voor die laatste groep 3 maanden maximaal voor niet-technici in bedrijven met minder dan 25 werknemers. Tijdens de proeftijd heb je als werknemer dezelfde rechten als een vaste collega op dezelfde functie, met één belangrijke uitzondering: beide partijen kunnen de arbeidsrelatie in die periode beëindigen zonder de gebruikelijke ontslagprocedure of -vergoeding die daarna wel zou gelden.

Op de loonstrook is het Spaanse wettelijke minimumloon (SMI) de bodem waar niemand onder mag zakken, ongeacht sector of ervaring: in 2026 bedraagt dat 1221 euro bruto per maand, in 14 betalingen (2026), oftewel 17094 euro bruto per jaar (2026) op jaarbasis. Dit bedrag wordt jaarlijks bij Real Decreto herzien, dus het is geen vast gegeven om jarenlang op te vertrouwen; het is vooral relevant als absolute ondergrens bij het beoordelen van een salarisvoorstel, niet als richtlijn voor wat een functie normaal zou moeten opleveren, want in de praktijk ligt het overgrote deel van de cao-lonen ruim boven de SMI.

Een recht dat in de praktijk minstens zo belangrijk is als het salaris, maar vaker over het hoofd wordt gezien bij een eerste Spaanse baan: de wettelijke vakantie-ondergrens ligt op 30 kalenderdagen minimaal per jaar, uitdrukkelijk in kalenderdagen, dus inclusief de zondagen en feestdagen die erin vallen, niet alleen werkdagen zoals bij een Nederlandse telling in werkdagen soms de indruk wekt. Een cao mag dit aantal verhogen, nooit verlagen, dus check bij het tekenen van een contract altijd of de toepasselijke cao een hoger aantal afspreekt dan het wettelijke minimum, wat in de praktijk bij veel sectoren het geval is.