AOW meenemen naar Spanje: opbouw, korting en vrijwillige verzekering

Wat gebeurt er met je AOW als je naar Spanje verhuist? In de kern: je opbouw stopt meestal, je opgebouwde rechten verdwijnen niet, en hoeveel je later precies mist hangt af van hoeveel jaar je nog over hebt tot je AOW-leeftijd. De SVB formuleert het zo: als je buiten Nederland gaat wonen of werken, ben je meestal niet meer verzekerd voor de AOW en de Algemene nabestaandenwet (Anw). Nederland verzekert zijn inwoners voor de AOW via wonen en werken in Nederland, en een adres in Spanje valt daar buiten. Wat je al hebt opgebouwd blijft van jou, maar elk jaar dat je daarna niet verzekerd bent kost 2% van het volledige bedrag.

Wat er met je AOW-opbouw gebeurt bij verhuizen naar Spanje

Die rekenregel is simpel en hard tegelijk. Je bouwt per jaar verzekerd 2% AOW op, en de opbouwperiode loopt over 50 jaar: die begint 50 jaar voor je AOW-leeftijd en stopt zodra je AOW krijgt. Was je al die jaren verzekerd, dan ontvang je de volledige AOW. Tel je 50 jaren minus het aantal jaren dat je zonder verzekering doorbrengt, dan blijft daarvan een percentage over dat recht evenredig is met je aantal verzekerde jaren. Je opbouw eindigt dus niet op nul bij vertrek; hij loopt alleen niet meer op.

De rekenregel: 2% per jaar, over 50 jaar

Het rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel dat je op je 57e naar Spanje verhuist en dan nog 10 jaar tot je AOW-leeftijd hebt, en je regelt niets: dan mist je opbouw 10 jaar, en dat kost 10 keer 2%, oftewel 20% van het volledige bedrag. Voor een alleenstaande betekent dat een daling van 1.662,16 naar 1.329,73 bruto per maand (bedragen vanaf 1 juli 2026). Voor een gehuwde of samenwonende persoon daalt het volledige bedrag van 1.139,39 naar 911,51 bruto per persoon per maand. Dat verschil, elke maand, de rest van je leven, is de echte prijs van een stilgelegen opbouw.

Het rekenvoorbeeld: 10 jaar in Spanje zonder opbouw

De enige manier om dat te voorkomen is de vrijwillige verzekering van de SVB. Wie niet meer verzekerd is voor de AOW, heeft vanaf dat moment 1 jaar de tijd om je vrijwillig te verzekeren om zich vrijwillig te (laten) verzekeren, en die termijn geldt zowel voor de AOW- als de Anw-verzekering. De premie is een percentage van je jaarinkomen, met een bandbreedte voor 2026 tussen 569 en 5.693 per jaar: bij weinig of geen inkomsten betaal je de minimumpremie, vanaf een jaarinkomen van €38.883 de maximumpremie. Wie met pensioeninkomen of spaargeld in Spanje gaat wonen betaalt dus doorgaans de minimumpremie, en dan is de vergelijking met de 1.329,73 uit het voorbeeld hierboven snel gemaakt. Belangrijk om te weten: opgemiste jaren kun je niet alsnog bijkopen; de SVB benoemt expliciet dat een lage AOW afkopen niet kan, dus de termijn is een echte deadline.

De vrijwillige verzekering: binnen 1 jaar aanvragen

Wanneer je AOW start, hangt af van je geboortedatum, niet van waar je woont. De vastgestelde AOW-leeftijd is 67 jaar (vastgesteld voor wie is geboren tussen 1 maart 1957 en 31 december 1960). Voor wie is geboren tussen 1 januari 1961 en 30 september 1964 geldt 67 jaar en 3 maanden, en voor iedereen die op of na 1 oktober 1964 is geboren stijgt de leeftijd stap voor stap met de levensverwachting en is nog niet definitief vastgesteld. Je AOW vragen kan bij de SVB, ook als je al in Spanje woont; er is een aparte aanvraagroute voor wie buiten Nederland woont, en wie in een EU-land als Spanje verzekerd is geweest (bijvoorbeeld door er te werken) krijgt te maken met EU-coördinatie, waarbij de verzekerde jaren in beide landen meetellen.

Wanneer start je AOW en hoe vraag je die aan vanuit Spanje?

Los van de opbouw zijn er praktische zaken die bij vertrek geregeld moeten worden. Een adreswijziging naar Spanje geef je binnen 6 weken na de wijziging door aan de SVB, want zodra je buiten Nederland woont krijgen zij die informatie niet meer automatisch van de gemeente. Zorg dat je DigiD en Berichtenbox actief zijn vóórdat je vertrekt, want daarmee regel je je SVB-zaken ook vanuit Spanje online. Als AOW-ontvanger in het buitenland stuurt de SVB jaarlijks een bewijs van in leven zijn op dat je moet laten waarmerken en terugsturen, en in sommige landen vraagt de SVB om een levensbewijs; in Spanje geldt dat volgens de SVB-pagina's voor uitzendingen van betalingen niet standaard, maar de SVB zegt per brief of dat voor jou geldt.

Regelen bij vertrek: adres, DigiD en het bewijs van in leven zijn

De belastingkant hoort op een andere pagina thuis, maar één zin is hier op zijn plaats: volgens het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje wordt je AOW als woonlandinkomen in Spanje belast, niet in Nederland, en daar horen inhoudingsvrijstelling en Spaanse aangifte bij. Op de pagina over je Nederlandse pensioen ontvangen in Spanje staat hoe de uitbetaling, de inhoudingsvrijstelling en de jaarlijkse verplichtingen precies geregeld zijn; deze pagina gaat over het eerdere stadium, de opbouw die je meeneemt.

En de belasting? Die hoort op de pensioenpagina

Wat je in één oogopslag nodig hebt: check je opbouwjaren in MijnSVB of via het pensioenregister, voordat je verhuist. Reken met de 2%-regel wat elk jaar in Spanje kost als je niets regelt, en weeg dat af tegen de premie van de vrijwillige verzekering. Doe dat vóór je uitschrijving, want de 1-jaarstermijn begint op het moment dat je niet meer verzekerd bent, en na die termijn is er geen weg terug: elk gemist jaar blijft gemist.