Je Nederlandse pensioen ontvangen in Spanje

Een Nederlands pensioen ontvangen terwijl je in Spanje woont, vraagt geen enkele actie richting het pensioenfonds of de SVB zelf om iets te "verhuizen": AOW en aanvullend pensioen blijven gewoon vanuit Nederland uitbetaald, op een rekening naar keuze, ongeacht in welk land je woont. Er bestaat geen verplichting om je pensioenopbouw over te dragen aan een Spaanse instelling of om je AOW-opbouw stop te zetten; de enige wijziging is waar het geld naartoe gaat en, uiteindelijk, in welk land het belast wordt.

Die laatste vraag is precies waar veel mensen het nuance missen: het idee dat "AOW altijd in Nederland belast blijft" klopt niet zonder meer. Onder het huidige belastingverdrag tussen Nederland en Spanje vallen zowel je AOW als je aanvullend pensioen (bedrijfspensioen, lijfrente) onder hetzelfde artikel, art. 19, dat de heffing toewijst aan je woonland: als fiscaal resident van Spanje wordt dat inkomen dus in de regel in Spanje belast, niet in Nederland. Dat geldt niet voor elk soort pensioen: een overheidspensioen, zoals uit een voormalige ambtenarenfunctie via het ABP, valt onder een apart artikel, art. 20, en blijft in beginsel belastbaar in Nederland als bronland. Het onderscheid zit dus niet in "AOW versus privaat pensioen" zoals vaak wordt gedacht, maar in "overheidsdienst versus al het overige", inclusief AOW.

Voor de praktische afhandeling geldt: wie in Nederland loonbelasting op het pensioen ingehouden ziet worden terwijl het inkomen eigenlijk in Spanje belast hoort te worden, kan bij de Belastingdienst een vrijstelling van de Nederlandse inhouding aanvragen, zodat het pensioen bruto wordt uitgekeerd en de belasting alleen nog in Spanje wordt afgerekend. Zonder die vrijstelling loop je het risico eerst in Nederland te worden ingehouden en achteraf, via de Spaanse aangifte met verrekening, het verschil te moeten rechttrekken, wat een omslachtiger traject is dan het vooraf regelen.

Twee administratieve verplichtingen blijven ondertussen gewoon bestaan, los van de fiscale kant: een adreswijziging naar Spanje moet je binnen 6 weken na de wijziging aan de SVB doorgeven, want die informatie loopt niet automatisch mee zoals bij een verhuizing binnen Nederland, waar de gemeente het voor je regelt. En jaarlijks, 1 keer per jaar, stuurt de SVB (en soms ook een aanvullend pensioenfonds) een bewijs-van-in-leven-zijn-formulier op, dat je moet laten waarmerken en terugsturen om de uitkering te laten doorlopen. Wie dit formulier mist, loopt het risico dat de betaling tijdelijk wordt opgeschort, niet omdat er iets mis is met je aanspraak, maar puur omdat het bewijs niet op tijd binnen was.