Wonen in Sax

Boven Sax, op 524 meter hoogte op een steile rotspunt, staat het Castillo de Sax, een van drie grote vestingen van de Alto Vinalopó samen met die van Villena en Biar, met uitzicht over de vallei tussen Elda en Villena. De oudste vondsten op de rots zijn Iberisch en Romeins, maar de huidige vesting is Andalusisch, vermoedelijk Almohadisch. Het kasteel heeft een langwerpige plattegrond met in het noorden een 12e-eeuwse rechthoekige leemtoren en in het zuidwesten de grote Homenajetoren, ongeveer 20 meter hoog en gebouwd in het begin van de 14e eeuw met drie verdiepingen onder tongewelven. Ramón Folch, burggraaf van Cardona, probeerde het kasteel in 1239 zonder succes te veroveren; uiteindelijk namen ridders van de Orde van Calatrava het datzelfde jaar in.

De gemiddelde jaartemperatuur in Sax is 15.9 °C. Dat is 2.7 graad koeler dan de mediaan van deze regio, wat over een heel jaar neerkomt op iets meer stookkosten, maar ook draaglijker zomernachten. Zonneschijn volgens Open-Meteo (ERA5-reanalyse) levert hier jaarlijks zo'n 326 dagen met minstens 6 uur zon op, en in totaal ongeveer 3.737 uur. AEMET werkt met een afwijkende zonurenmaat die lager uitkomt, dus zonder bronvermelding kun je de twee reeksen niet zomaar tegen elkaar afzetten.

Met 10.346 inwoners hoort Sax bij de kleinere gemeenten hier, nummer 58 van de 78 kustplaatsen in dit overzicht. Zomer en winter verschillen er sterk: een drukke piek in het hoogseizoen, een stil dorp daarbuiten. Check voor een permanente verhuizing vooraf wat er in januari nog open is: huisarts, school, supermarkt, busverbinding.

Alicante-Elche (ALC) is waar je uit Nederland aankomt, op 36 kilometer hemelsbreed van Sax. In de auto dertig tot vijfenveertig minuten: goed te doen voor bezoek of de verkenning, maar wekelijks pendelen is geen optie. Reken over de weg op een grotere afstand dan die hemelsbrede afstand.

Sax staat naast Elda en Petrer. De keuze die iemand dan maakt, is zelden deze regio versus een andere regio; het gaat erom welke buurgemeente beter past, en dat verschil zit in prijspeil, in wat buiten de zomer openblijft en in de samenstelling van de buitenlandse bewoners.