Veiligheid in Spanje: het nationale beeld

Veiligheid is voor veel mensen een van de eerste dingen die ze willen weten voordat ze een verhuizing serieus overwegen, en de cijfers daarvoor komen in Spanje van één centrale bron: het Ministerio del Interior publiceert elk kwartaal een officiële Estadística de Criminalidad, met een jaartotaal aan het eind van het jaar. Dat is het cijfer waar deze pagina op leunt, niet een schatting of een expat-forum. Deze pagina behandelt het landelijke beeld; per plaats kent dit sitenetwerk een eigen veiligheidspagina met lokale cijfers, dus wie specifiek wil weten hoe een bepaalde stad of dorp scoort, vindt dat daar terug in plaats van hier.

Het landelijke basiscijfer is de zogeheten conventionele criminaliteit: alle klassieke delicten samen (diefstal, geweld, vermogensdelicten), berekend per duizend inwoners om vergelijkbaar te blijven ondanks bevolkingsgroei. Voor heel 2024 kwam dat cijfer uit op 41 delicten per duizend inwoners (conventionele criminaliteit, 2024), wat volgens het ministerie zelf tot de laagste waarden in de historische reeks behoort. Dat is een nuttig ankerpunt om de rest van deze pagina in perspectief te plaatsen: het gaat hier niet om een land met een stijgende, structurele criminaliteitsdruk, maar om een cijfer dat de afgelopen jaren juist is gedaald of stabiel gebleven.

Naast de klassieke delicten meet het ministerie apart de cybercriminaliteit, een categorie die in vrijwel elk land inmiddels een substantieel deel van alle strafbare feiten uitmaakt. In Spanje kwam dat cijfer voor 2024 uit op 9.6 delicten per duizend inwoners (cybercriminaliteit, 2024), aanzienlijk lager dan de conventionele criminaliteit maar met een duidelijk stijgende trend, wat aansluit bij wat je in de meeste Europese landen ziet. Voor een nieuwkomer is dit vooral relevant als praktische waarschuwing, niet als reden tot ongerustheid over straatveiligheid: online oplichting, phishing en identiteitsfraude raken net als in Nederland vooral mensen die net een nieuw bankaccount, telefoonnummer of adres hebben, precies de situatie van iemand die net verhuisd is.

Binnen de klassieke delicten is de trend niet overal gelijk: woninginbraken daalden in 2024 met -6.4 % verandering woninginbraken, 2024 ten opzichte van 2023, een van de categorieën die nieuwkomers het meest bezighoudt bij de keuze van een woning. Let wel op bij het vergelijken met Nederlandse cijfers: de twee landen registreren delicten niet volgens exact dezelfde definities en telmethoden, dus een direct één-op-één-vergelijking tussen de Nederlandse en Spaanse criminaliteitscijfers is methodologisch wankel. Wie de veiligheid van een specifieke bestemming wil beoordelen, doet er beter aan de plaatspagina van die bestemming in dit netwerk te raadplegen dan dit landelijke cijfer te extrapoleren naar één straat of wijk.